Een groene omgeving is er niet alleen voor degenen in grote huizen met tuinen. Iedere inwoner van Zeist heeft recht op natuur in de buurt, schone lucht, en schoon water. Natuur is essentieel voor onze gezondheid, voor de leefbaarheid, kansengelijkheid, ons geluk en dus voor onze toekomst. Daarom hebben wij de volgende plannen:
Algemeen
- Wij stellen met elkaar een basiskwaliteit natuur voor Zeist vast en baseren al onze plannen daarop. Hierbij richten we ons op biodiversiteit (het behoud en de terugkeer van plant- en diersoorten), op aanpassing aan de klimaatverandering en ook op recreatie. Hierdoor blijft Zeist een groene, koele gemeente met droge voeten, waarin mensen graag leven en werken.
- In de plannen om biodiversiteit te bevorderen wordt lichtvervuiling meegenomen. Dit is het overmatig verlichten van de omgeving. Lichtvervuiling verstoort het dag-nachtritme van dieren, planten en mensen. Dit kan worden tegengegaan door bijvoorbeeld het minder lang, minder fel of gedurende minder dagen verlichten van monumenten, terreinen en reclame gedurende de nacht. Er wordt extra gelet op lichtvervuiling bij natuurgebieden en parken en indien mogelijk worden donkere zones aangemoedigd.
- Wij zetten het werk van de gemeentelijke ecoloog voort, die in 2025, dankzij onze inzet en met steun van andere partijen in de gemeenteraad, met zijn werk is begonnen.
- We stimuleren ‘groen gedrag’ via communicatie, onderwijs en regelingen.
Zeist klimaatneutraal
- Uiterlijk in 2050 willen we een klimaatneutrale gemeente zijn. De gemeentelijke organisatie zelf moet al in 2030 energieneutraal zijn.
- De gemeente geeft het goede voorbeeld. We brengen om te beginnen de gevolgen van ons huidige klimaatbeleid in kaart (dat noemen we ‘impact assessment’).
- Nieuw gemeentelijk vastgoed bouwen we circulair en klimaatneutraal. En we verduurzamen het bestaande gemeentelijke vastgoed.
- Zolang de organisatie niet klimaatneutraal is, kiezen we voor lokale compensatie. We kopen dus geen CO₂ af in het buitenland.
- Wat slecht is voor het klimaat krijgt geen steun meer van de gemeente. We toetsen ons beleid aan onze klimaatdoelen en herzien subsidies, samenwerkingen en regels die onze klimaatdoelen ondermijnen.
- We gaan van projecten en initiatieven de echte kosten van het uitstoten van broeikasgassen berekenen en gebruiken de uitkomsten voor de beoordeling ervan.
- We stimuleren lokale duurzame oplossingen om de CO2-uitstoot te verminderen, onder andere via behoud van bestaande bomen en het planten van meer bomen.
- Wij zorgen ervoor dat nieuwe woningen klimaatneutraal zijn, aardgasvrij en energiezuinig.
- We blijven energiecoöperaties en andere burgerinitiatieven op gebied van duurzame energieopwekking, zoals Duurzame Energie Coöperatie Zeist en Stichting Energie Zeist, steunen bij het realiseren van hun plannen.
- We werken samen met Stedin aan oplossingen voor de verstopping van het elektriciteitsnet, zodat de aanschaf en het gebruik van zonnepanelen aantrekkelijk blijft. Dat begint bij het vergroten van de piekcapaciteit en het reserveren van ruimte voor nieuwe energie-infrastructuur. Maar we kijken ook naar optimalisatie van de bestaande ruimte op het net via experimenten met energieopslag en bijvoorbeeld een regionale aanpak en afspraken met gebruikers. We maken gebruik van goede voorbeelden elders in het land.
- We verbieden reclame voor fossiele producten in de openbare ruimte, zoals in andere gemeenten ook al gebeurt. Dit draagt aantoonbaar bij aan een vermindering van de vraag naar deze producten.
Natuurgebieden
- We versterken in samenwerking met de Provincie Utrecht het Natuurnetwerk Nederland in en rond Zeist door natuurgebieden als Utrechtse Heuvelrug, het Kromme Rijngebied en het Vechtplassengebied met elkaar te verbinden en uit te breiden. Deze zijn van belang voor soorten als ree, das en ringslang.
- We gaan de natuurlijke kwaliteiten van de gebieden vergroten. We gaan de zogeheten Groene Contouren die tegen het Natuurnetwerk Nederland aanliggen omvormen naar natuur. Die kunnen we dan toevoegen aan dit Natuurnetwerk Nederland.
- In de buitengebieden van Zeist, zoals het Kromme Rijngebied, verbeteren wij de verbinding met het water. Water en waterkwaliteit zijn immers van groot belang voor het versterken de natuur en de soortrijkdom binnen een gebied.
- Op de Utrechtse Heuvelrug en elders in Zeist gaan we – in samenwerking met de waterschappen – de verdroging van natuur tegen.
- In het Kromme Rijngebied geven we zoveel mogelijk ruimte aan omhoogkomend grondwater (natuurlijke kwelstromen).
- We werken aan een versnelde uitvoering van de aanleg van faunapassages en natuurverbindingen en van de realisatie van de andere projecten die zijn benoemd in het Uitvoeringsprogramma Samen voor meer Biodiversiteit (2025).
- We verbeteren samen met de waterschappen de kwaliteit van het oppervlaktewater. We leggen waar mogelijk natuurvriendelijke oevers aan, die een beschutte leefomgeving vormen voor insecten, amfibieën, kleine zoogdieren en vissen.
- Wij zijn en blijven tegen de uitbreidingsplannen van de KNVB campus aan de noordzijde van de Woudenbergseweg. Dit levert teveel schade aan de natuur en is daarnaast problematisch voor het Dierentehuis Zeist. Nu de KNVB kiest voor een alternatief plan aan de zuidelijke kant van de weg, volgen we dit met positief-kritische belangstelling.
- We starten een onderzoek naar de mogelijkheid om te komen tot een algehele overkapping van de A28 binnen de gemeentegrenzen van Zeist. Dit biedt kansen om natuurgebieden te verbinden en meer woningen en recreatiemogelijkheden te realiseren in een groene omgeving.
Een groene woonomgeving
- We stellen een burgerberaad in over hoe de wijken en buurten in de gemeente Zeist groener kunnen worden, met name waar nu veel steen, beton en asfalt is.
- We gaan door met het vergroenen van Zeist en geven daarbij speciale aandacht aan de warmste (en vaak armste) wijken. Dat doen we bijvoorbeeld door samen met woningcorporaties groene gevels te bevorderen, planten en struiken toe te voegen en bomen te behouden. Hiermee gaan we ook hittestress tegen.
- We verbeteren en vergroten groenstroken en verbindingen tussen natuur en groene woongebieden. Zo hebben en houden egels, eekhoorns, vogels, amfibieën en andere dieren en planten een leefgebied in Zeist.
- We moedigen Zeistenaren aan om hun hun tuin en dak te vergroenen. Waar mogelijk breiden we de bestaande subsidieregelingen in samenwerking met het waterschap uit. Met ‘groene coaches’ stimuleren we inwoners om o.a. hun regenwater-afvoer af te koppelen van het riool, om tegels in hun tuin te vervangen door groen en om te kiezen voor planten die hier van nature groeien. We ondersteunen het Heuvelrugtuinen-initiatief van o.a. Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug om het gebruik van planten die passen in de omgeving van het Nationaal Park te stimuleren.
- Hoge zieke bomen in woonwijken vervangen wij door inheemse boomsoorten (bijvoorbeeld van de lijst Bomen voor Biodiversiteit of de lijst Vogelvriendelijke beplanting). Deze bevorderen de biodiversiteit. We proberen hierbij wel zoveel mogelijk rekening te houden met de aanwezigheid van zonnepanelen en geschikte daken voor zonnepanelen.
- Het moet moeilijker worden om bestaande bomen te kappen. We willen dit aanpassen in de bomenverordening.
- De terugkeer van de wolf in Nederland laat zien, dat wij in staat zijn om ecosystemen te herstellen. Dat is mooi, maar heeft in ons land, met relatief kleine aaneengesloten natuurgebieden ook nadelen. Wij vinden dat bewoners zich veilig moeten kunnen voelen in hun woonomgeving terwijl de wolf ook een plek verdient. Met dat uitgangspunt willen wij een wolvenbeleid ontwikkelen, samen met bewonersgroepen, milieuorganisaties en deskundigen. Daarbij kan gedacht worden aan het nemen van preventieve maatregelen zoals het instellen van behoorlijke rustgebieden rondom de wolvenburcht en het, waar nodig, weren van recreanten. Daarmee kunnen onwenselijke confrontaties tussen mens en wolf, evenals dodelijke aanrijdingen nu en in de toekomst worden voorkomen.
- Als er in Zeist nieuwe woningen gebouwd worden, is er meteen vanaf de eerste tekeningen voor de nieuwe woningen ook een plan voor groen, bomen en water.
- We zorgen ervoor dat er natuurcompensatie plaatsvindt bij nieuwbouw en bij de aanleg van wegen en paden. Deze natuurcompensatie vindt plaats in nabije omgeving van waar natuur verdwijnt en moet minstens gelijkwaardig zijn aan de natuur die sneuvelt.
Een betere luchtkwaliteit
- Houtstook van houtkachels en vuurkorven zorgen voor overlast en gezondheidsschade bij iedereen, maar vooral bij mensen die last hebben van astma, COPD of andere luchtwegaandoeningen. We willen een schone lucht voor iedereen. Daarom gaan we mensen actief voorlichten over de gevolgen voor de buurt van hout stoken. Met inzet van de stookwijzer gaan we bewoners stimuleren om in ieder geval bij ‘code rood’ niet te stoken. We gaan de effecten hiervan op de luchtkwaliteit ook meten.
- We zorgen ervoor dat het vuurwerkverbod dat ingaat op 1 januari 2026 zo goed mogelijk gehandhaafd wordt.
Dierenwelzijn
- De gemeente Zeist werkt aan een nieuwe Beleidsnotitie Dierenwelzijn. We verlengen de vergoedingen aan organisaties die zorgen voor verblijf en opvang van dieren. Momenteel vergoeden we twee weken, maar in de praktijk is de noodzakelijke opvang meestal langer.
- Wij steunen organisaties voor dierenwelzijn in de gemeente Zeist, zoals Dierentehuis Zeist en de Ezelsociëteit.